Gia Lai: Nâng tầm giá trị tượng gỗ dân gian

Bước ra khỏi giới hạn tín ngưỡng tâm linh, tượng gỗ dân gian của người Bahnar và Jrai ngày càng có thêm nhiều không gian trưng bày, triển lãm. Từ những không gian ấy, tượng gỗ đang từng bước đến gần hơn với nhiều đối tượng thưởng lãm và phát huy được những giá trị quý báu của mình.

Thêm không gian cho tượng gỗ

Những ngày này, mặc dù TP. Pleiku mưa triền miên nhưng không vì thế mà tiến độ lắp đặt mô hình “Khu trưng bày tượng gỗ dân gian người Bahnar, Jrai” tại Công viên Đồng Xanh (xã An Phú, TP. Pleiku) bị chậm trễ. Đây là không gian trưng bày nhằm phục vụ du khách đến tham quan, được lắp đặt bởi nhóm thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh “Bảo tồn và phát huy giá trị tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai trên địa bàn tỉnh Gia Lai” do Bảo tàng tỉnh chủ trì. Với mong muốn đưa sản phẩm nghệ thuật điêu khắc gỗ truyền thống đặc sắc của 2 nhóm dân tộc thiểu số tại chỗ phổ biến rộng rãi đến với đông đảo người dân, đặc biệt là du khách trong nước và quốc tế, khu vực trưng bày tượng gỗ được hình thành, cùng với “Vườn tượng” của Công viên Đồng Xanh làm nên một điểm nhấn tham quan du lịch văn hóa đặc sắc.

Khu trưng bày tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai tại Công viên Đồng Xanh. Ảnh: Đ.T

Khu trưng bày tượng gỗ gồm 120 tượng, trong đó tượng gỗ Bahnar 50 tượng, tượng gỗ Jrai 70 tượng, trưng bày trên tổng diện tích khoảng hơn 1.300 m2 xung quanh khu vực Thạch động (Công viên Đồng Xanh). Bà Hoàng Thanh Hương-Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh, Chủ nhiệm đề tài chia sẻ: “Để giúp người xem có cái nhìn tổng quan và dễ hiểu nhất, chúng tôi sắp xếp thành 2 khu vực riêng biệt: tượng sinh hoạt; tượng mồ bố trí theo từng nhóm địa phương, vùng cư trú nhằm giúp du khách hiểu rõ hơn về nghệ thuật điêu khắc gỗ dân gian. Tượng của mỗi tộc người lại có những nét đặc trưng, hấp dẫn riêng. Ví dụ tượng mồ của người Jrai đặc sắc hơn người Bahnar song tượng mồ trưng bày trong nhà rông của người Bahnar lại độc đáo và đa dạng hơn. Thậm chí, tượng của các nhóm khác nhau trong một tộc người cũng có những điểm khác biệt thú vị”.

Chiếm số lượng lớn trong mô hình trưng bày là tượng sinh hoạt với 83 tượng. Các bức tượng tái hiện khá phong phú, đa dạng các sinh hoạt thường ngày. Đó là tượng trẻ con, thiếu nữ, mẹ bồng con, bà ôm cháu, cha cõng con trên vai, đàn ông hút thuốc uống rượu cần, đàn bà múa xoang, mẹ con giã gạo, dũng sĩ, người đánh chiêng, đánh trống, tượng chim thú… Dưới bàn tay tài hoa cùng trí tưởng tượng phong phú của những nghệ nhân, các bức tượng tại đây vô cùng đa dạng về kiểu dáng, tư thế, biểu cảm độc đáo với đủ cung bậc cảm xúc vui buồn, hân hoan, hạnh phúc, âu lo, khổ đau, giận dữ, hài hước, mong ngóng, tiếc nuối, ngây ngô…

Trong vai trò là đơn vị hỗ trợ lắp đặt và sẽ tiếp quản mô hình “Khu trưng bày tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai” khi công trình được nghiệm thu, Công viên Đồng Xanh cũng đóng góp vào mô hình thêm 13 bức tượng gỗ, nâng tổng số tượng của mô hình lên 133 tượng và nâng tổng số tượng trong công viên lên gần 500 bức. Ông Lê Văn Trường-Giám đốc Công viên Đồng Xanh nhấn mạnh: “Cùng với không gian vườn tượng trước đó, mô hình Khu trưng bày tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai hứa hẹn sẽ là một điểm nhấn thú vị thu hút đông đảo du khách đến tham quan, tìm hiểu về nét văn hóa đặc sắc của 2 nhóm dân tộc thiểu số tại chỗ của Gia Lai. Chúng tôi sẽ tiến hành khai trương nhân dịp kỷ niệm 71 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 sắp tới để kịp thời phục vụ nhu cầu tham quan của du khách”.

Tượng gỗ dân gian ứng dụng

Tượng gỗ dân gian vẫn thường được nhiều người biết tới như là sản phẩm nghệ thuật phục vụ trong các hoạt động tín ngưỡng tâm linh, đặc biệt là tang ma. “Tuy nhiên, trong thực tế, tượng gỗ lại được sử dụng với phạm vi rộng hơn. Trong quá trình khảo sát, điền dã để thực hiện đề tài, chúng tôi nhận thấy tượng gỗ thường được sử dụng trong 3 không gian chính: nhà mồ, nhà sàn của người giàu có và nhà rông. Ở không gian nhà sàn và nhà rông, tượng gỗ đóng vai trò trang trí, làm đẹp không gian sống”-bà Hoàng Thanh Hương chia sẻ.

Cùng với các loại nhạc cụ, gùi, thổ cẩm, tượng gỗ dân gian đang trở thành những sản phẩm được sưu tầm, làm vật trang trí cho nhiều không gian khác nhau. Từ 2 năm trước, qua sự giới thiệu của người quen, anh Ksor Thức đã mua hơn 20 bức tượng gỗ-là sản phẩm của một lớp học tạc tượng-để trang trí quán Bazan (480 Lê Duẩn, TP. Pleiku) nhằm tăng thêm sự độc đáo. Anh Thức bày tỏ: “Nhiều người vẫn nghĩ tượng gỗ thường chỉ xuất hiện ở nhà mồ. Nhưng khi đến Gia Lai, ít người có điều kiện để đến nhà mồ để ngắm tượng gỗ. Với mong muốn được giới thiệu nghệ thuật điêu khắc gỗ dân gian đến đông đảo thực khách và làm đẹp, tăng thêm sự hấp dẫn cho không gian quán của mình, tôi đã quyết định sử dụng tượng gỗ để trang trí”. Tại quán câu cá Năm Dũng (đường Nguyễn Viết Xuân, TP. Pleiku), ông Phan Châu Dũng-Chủ quán cũng có riêng cho mình không gian để trưng bày những hiện vật rất riêng và độc đáo về Gia Lai, trong đó có khoảng 7 bức tượng gỗ dân gian được ông sưu tầm và gìn giữ qua nhiều năm liền.

Tuy đã được nhiều người biết tới, nhưng việc sử dụng tượng vào đời sống cũng chỉ là trang trí, sưu tầm, làm đẹp không gian sống. Trong rất nhiều kỳ vọng của đề tài bảo tồn và phát huy giá trị tượng gỗ dân gian Bahnar, Jrai trên địa bàn tỉnh Gia Lai như quảng bá, giới thiệu một hình thức nghệ thuật độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ đến nhân dân, du khách trong nước và quốc tế; tạo địa chỉ du lịch văn hóa hấp dẫn ngay trong lòng thành phố; nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của chính đồng bào các dân tộc thiểu số tại địa phương…, nhóm nghiên cứu đặc biệt mong chờ vào tính ứng dụng của tượng gỗ. “Chúng tôi cũng tạo cơ hội để nghệ nhân dân gian biến những sản phẩm trang trí điêu khắc tượng gỗ từ việc phục vụ đời sống sinh hoạt, tín ngưỡng thành những sản phẩm lưu niệm, có kích thước phù hợp để có thể mang đi xa dễ dàng, trưng bày, lưu giữ làm kỷ niệm. Từ đó giúp các nghệ nhân có thêm thu nhập, tin tưởng vào tay nghề của mình, đồng thời giúp phát hiện và đào tạo, bồi dưỡng thêm nhiều nghệ nhân tạc tượng khác”-bà Hoàng Thanh Hương mong mỏi.

• Gia Lai: Lễ Lih-Nét văn hóa người Jrai
• Gia Lai: Chư Sê phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng
• Gia Lai: Khám phá văn hóa cồng chiêng ở phố núi Pleiku

The post Gia Lai: Nâng tầm giá trị tượng gỗ dân gian appeared first on Tin Tây Nguyên.

Bài viết này được thu thập tự động từ trang Tin Tây Nguyên http://ift.tt/2bNrzuR với các từ khóa: tin tức gia lai, tin tức pleiku, thông tin du lịch, nhà nhỉ, khách sạn tại pleiku, gia lai